การจัดการเลี้ยงจิ้งหรีด

การจัดการภายในบ่อเลี้ยงจิ้งหรีด
การวางวงปูน
            ควรวางเรียงกันเป็นแถวแต่ละวงให้ห่างกันเล็กน้อย (ประมาณ 3 นิ้ว) แต่ละแถวควรห่างกันพอที่ผู้ดูแลจะปฏิบัติงาน ได้สะดวก ไม่ควรจะวางห่างกันมากนักเพราะจะทำให้สิ้นเปลืองพื้นที่ เมื่อวางวงปูนแล้วจะต้องเทพื้นหนาประมาณ 1/2 - 1 นิ้ว เพื่อป้องกันมดจากใต้ดินเข้ามาทำลายไข่ และตัวจิ้งหรีด สำหรับรองวงด้านนอกจะต้องป้องกันมดด้วย โดยการโรยยา หรือ ใช้ผ้าชุบน้ำมันเครื่องพันรอบวงด้านล่างจำนวนวงปูนจะวางมากหรือน้อยขึ้นอยู่ที่ขนาดความกว้างยาวของโรงเรือน


วิธีการจัดการในวงบ่อ มีดังนี้
            1. เมื่อได้วงท่อบ่อปูนซีเมนต์และหาที่วางเลี้ยงได้อย่างเหมาะสมแล้ว ควรล้างบ่อปูนให้สะอาดก่อนการเทปูนที่พื้นบ่อบาง ๆ ให้มิดชิด เพื่อป้องกันมดที่เป็นศัตรูสำคัญเข้าทางด้านล้างของบ่อ หรือ ถ้าไม่เทปูนที่พื้นบ่อก็ใช้ฝาของบ่อรองพื้นแล้วตั้งท่อปูน ฉาบตรงก้นบ่อด้วยปูนซีเมนต์ให้มิดชิด
            2. ภายในบ่อใส่ถุงดินหรือกะบะดินร่วนปนทราย หรือดินทรายที่มีความชื้นพอประมาณ น้ำหนักดินประมาณ 1 - 2 กก. วางไว้ข้าง ๆ ขอบบ่อภายในสำหรับให้จิ้งหรีดวางไข่
            3. ใส่หญ้าแห้ง 1 กำมือ ไว้ตรงกลางบ่อ เพื่อเป็นที่หลบซ่อนหรือเป็นที่อยู่อาศัยของตัวจิ้งหรีด
            4. ใส่หญ้าสดอ่อน 1 กำมือข้างหญ้าแห้ง สำหรับเป็นอาหารของจิ้งหรีด (อาหารหลัก)

            5. ใส่ถาดอาหารแบน ๆ (อาหารเสริม) เช่น รำอ่อน ปลายข้าว อาหารไก่ อาหารปลา 1 อัน
            6. วางถาดน้ำแบน ๆ ภายในถาดน้ำให้ใช้ก้อนหินหรือก้อนอิฐแดงทุบเป็นชิ้นเล็ก ๆ ให้เกือบเต็มแล้วเติมน้ำลงให้เต็ม วางไว้ใกล้ ๆ กับถาดอาหาร 1 อัน
            7. ตรงบริเวณภายในปากบ่อด้านบน ให้ใช้พลาสติกตามข้อ 2 ตัดเป็นริ้วติดด้วยกาวเทปใสให้ชายพลาสติก หย่อนลงในบ่อเป็นการป้องกันจิ้งหรีดไต่ออกนอกบ่อ


วิธีการปล่อยและเลี้ยงจิ้งหรีด
            การคัดเลือกพันธุ์จิ้งหรีด
                มีวิธีการคัดเลือกพ่อ-แม่พันธุ์ ดังนี้
                    - คัดเลือกพ่อ-แม่พันธุ์ ที่มีตัวโต
                    - แข็งแรง มีอวัยวะครบทุกส่วน
                    - มีสีเข้ม
                หลังเปลี่ยนพ่อ-แม่พันธุ์แล้ว 3 วัน ควรตรวจเช็คดู ถ้าตายต้องหามาทดแทน
            การปล่อยพ่อ-แม่พันธุ์ ลงบ่อ
                  ปล่อยพ่อ-แม่พันธุ์จิ้งหรีดลงบ่อ อัตรา 1:3 (พ่อพันธุ์ 1 ตัว แม่พันธุ์ 3 ตัว) ใช้ตาข่ายและยางรัดขอบบ่อ คลุมปากบ่อและรัดยางให้เรียบร้อย เพื่อป้องกันจิ้งหรีดบินออก และป้องกันศัตรู เช่น จิ้งจก จิ้งเหลน คางคก เข้ากินหรือทำลาย  ข้อควรระวังการเลี้ยงในบ่อซีเมนต์อาจเกิดไรศัตรูจิ้งหรีดได้ง่าย ถ้าพื้นบ่อสกปรกอยู่นาน ไม่ควรให้พื้นบ่อชื้นเกินไป และ ควรทำความสะอาด ล้างบ่อและตากบ่อทุกครั้งเมื่อจับจิ้งหรีดในแต่ละรุ่น

การให้อาหารและน้ำ
            จิ้งหรีดเป็นแมลงที่กินพืชเป็นอาหาร พืชอาหารสำหรับจิ้งหรีดเป็นประเภทยอดอ่อนของหญ้าสดทุกชนิด เช่น หญ้าขน หญ้าลูซี่ ผักตบชวา กาบกล้วย เป็นต้น
            สำหรับการเลี้ยงจิ้งหรีดให้โตเร็วและให้ผลผลิตสูง จำเป็นต้องให้อาหารเสริม การให้อาหาร น้ำ หญ้าสด ต้องให้ทุก 2 วัน อย่าให้ขาด โดยหญ้าสดที่ให้ไม่ต้องเอาออกปล่อยให้แห้งภายในบ่อจะได้เป็นที่หลบซ่อนตัวของลูกจิ้งหรีด แต่ระวังอย่าให้หญ้าทับถมกันจนเน่า จะทำให้เกิดความร้อน ลูกจิ้งหรีดอาจตายได้ หากเกิดการเน่าให้นำออกไป ประมาณ 3 สัปดาห์ ก็จะเห็นลูกจิ้งหรีดฟักออกจากไข่เต็มไปหมด ส่วนพ่อ-แม่พันธุ์ ที่ปล่อยนั้นจะตายหลังจากที่ออกไข่จนหมดทุกรุ่น
            อาหารจิ้งหรีด จำแนกได้ 2 ประเภท คือ
                1. อาหารหลัก ส่วนใหญ่เป็นจำพวกหญ้า เช่น หญ้าขน หญ้าลูซี่ ผักตบชวา กาบกล้วย เป็นต้น
                2. อาหารเสริม (อาหารสำเร็จรูป) เช่น อาหารไก่ อาหารปลา รำอ่อน เป็นต้น
            วิธีการให้อาหารและน้ำ
                - อาหารหลัก อาหารเสริม และน้ำ ควรให้ 2 วัน/1 ครั้ง
                - อาหารหลักจะให้ครั้งละ 1 กำมือ
                - อาหารเสริมจะให้มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปริมาณและขนาดของจิ้งหรีด แต่ต้องไม่ให้จำนวนมากเกินไป เพราะจะทำให้เกิดเชื้อรา

โรคและศัตรูของจิ้งหรีด
            จิ้งหรีดเป็นแมลงที่ไม่ค่อยมีโรคและศัตรูรบกวนมากนัก โรคที่พบจะเป็นโรคระบบทางเดินอาหาร สำหรับศัตรูส่วนใหญ่จะเป็นพวกมด แมงมุม และไร เป็นต้น โรคและศัตรูที่พบควรป้องกันไว้ก่อนดีกว่าจะมาจำกัด ซึ่งเป็นอันตรายต่อจิ้งหรีด และผู้บริโภค

วิธีการป้องกันศัตรูจิ้งหรีด
            จิ้งหรีดจะกินพืชเป็นอาหารหลัก ศัตรูจะติดมากับพืชอาหาร เช่น ไร แมงมุม ก่อนนำมาให้จิ้งหรีดกินต้องนำมาล้างน้ำ แล้วผึ่งให้สะเด็ดน้ำก่อนเพื่อล้างเอาศัตรูออกสำหรับมดก่อนนำจิ้งหรีดมาปล่อยลงวงบ่อปูนจะต้องป้องกันด้วยการโรยยากำจัดมด รอบวงบ่อปูน หรือจะใช้ผ้าชุบน้ำมันเครื่องแล้วนำมาพันรอบวงปูนด้านล่าง

วิธีป้องกันโรคทางเดินอาหาร
            การเกิดโรคทางเดินอาหารของจิ้งหรีด เกิดจากจิ้งหรีดได้รับอาหารที่ไม่สะอาดเกิดเชื้อรา วิธีป้องกันคือ ต้องให้อาหารที่มีจำนวนพอเหมาะกับจำนวนของจิ้งหรีด หมั่นทำความสะอาดอย่าให้อาหาร เกิดเชื้อรา อาหารเสริมควร เปลี่ยนทุกครั้งเมื่อให้อาหาร เมื่อเก็บผลผลิตจนหมดแล้ว ควรทำความสะอาดวงบ่อให้สะอาด ก่อนนำจิ้งหรีดรุ่นใหม่มาเลี้ยงต่อไป

การจับจิ้งหรีด
            เมื่อเลี้ยงลูกจิ้งหรีดจนอายุประมาณ 36 วัน ขึ้นไป ลูกจิ้งหรีดโตพร้อมที่จะจับจำหน่ายได้ โดยพฤติกรรม ของจิ้งหรีดแล้ว ตอนกลางวันจิ้งหรีดจะหาที่หลบซ่อน พอมืดค่ำจิ้งหรีดจะออกหาอาหาร อาศัยพฤติกรรมเหล่านี้ ให้ใช้ กระบอกไม้ไผ่ หรือท่อพลาสติกก็ได้ ตัดเป็นท่อนๆ  วางไว้กับพื้นบ่อ จิ้งหรีดจะเข้าไปหลบอาศัย เวลาจะเก็บก็ยกกระบอกไม้ไผ่ หรือท่อพลาสติก เคาะใส่ในถุงหรือตะกร้าที่ จัดเตรียมไว้โดยไม่ต้องยุ่งยากใช้มือไล่จับทีละตัว ซึ่งเสียเวลามาก

 

 

 

ความรู้เกี่ยวกับจิ้งหรีด ชีววิทยาของจิ้งหรีด ลักษณะของจิ้งหรีดวัยต่าง ๆ
การทำเสียงของจิ้งหรีด การเลี้ยงจิ้งหรีด การจัดการเลี้ยงจิ้งหรีด
การจัดการด้านการตลาดจิ้งหรีด การจัดการด้านการแปรรูป ตารางเปรียบเทียบแสดงคุณค่าทางอาหาร

Email : phatpro07@doae.go.th

HOME